سیاست محمود احمدینژاد برای تبدیل داراییهای ارزی کشور از دلار به یورو که تا چندی قبل با افتخار از آن یاد میشد و «درایت رئیسجمهور» نامیده میشد؛ طی دو روز گذشته با انتقادات برخی کارشناسان مواجه شده و آمارهای غیر رسمی اما شدیداً نگرانکنندهای را در زمینه ضرر هنگفت کشور از رهگذر این «درایت» به دنبال داشته است.
به گزارش خبرنگار شهابنیوز؛ دولت آقای احمدینژاد سال گذشته رسماً سیاست تغییر داراییهای ارزی ایران از دلار به سایر ارزها (مخصوصاً یورو) را در دستور کار خود قرار داد. چند ماه پس از اجرای این طرح، کاهش ناگهانی ارزش دلار باعث شد که رسانهها و مسئولان دولت نهم با افتخار فراوان از این سیاست یاد کنند و آن را «درایت» آقای احمدینژاد بخوانند. حتی خود آقای احمدینژاد نیز چند ماه قبل در یک کنفرانس خبری تاکید کرد که کاهش ارزش دلار باعث شده است کشورهایی که ذخایر ارزی خود را با دلار نگهداری میکنند ضرر هنگفتی ببینند و به این کشورها توصیه کرد مبنای پولی ذخایر ارزی خود را از دلار به سایر ارزها تغییر دهند.
در این میان و در حالی که تبلیغات رسانههای حامی دولت درباره «درایت» آقای احمدینژاد ادامه داشت، افزایش شدید ارزش دلار طی هفتههای گذشته بازی را کاملاً عوض کرد. همانطور که کارشناسان پیشبینی کرده بودند، ارزش دلار در مقابل یورو و سایر ارزها شدیداً افزایش یافت و این سئوال به وجود آمد که مردم ایران از رهگذر این سیاست دولت، چند دلار سود یا زیان کردهاند. دولت آقای احمدینژاد دلارهای نفتی ایران را در اوج ارزانی فروخته و آن را به سایر ارزها تبدیل کرده بود. اکنون که برای واردات برخی کالاها نیازمند فروش این ارزها و خرید مجدد دلار است؛ این سئوال جدی مطرح میشود که گران شدن دلار باعث شده ملت ایران چقدر ضرر نمایند؟
زیان 4.6 میلیارد دلاری سیاست دولت نهم؟
مسوولان دولت نهم طی روزهای اخیر در حالی از سیاست تغییر داراییهای ارزی کشور از دلار به یورو دفاع کرده و آن را «درایت» آقای احمدینژاد خواندهاند که آمار و ارقام ارائه شده از سوی بانک مرکزی نشان دهنده کاهش دارایی های ایران، ناشی از این سیاست هاست.
بر اساس گزارش سرمایه؛ اولین اظهارنظر از سوی ثمره هاشمی مشاور ارشد رئیس جمهوری ابراز شد مبنی بر اینکه دارایی های ارزی کشور که بیشتر به صورت دلار بود، به طلا و ارزهای معتبر تبدیل شده است.
از سوی دیگر، محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی، در حاشیه نشست هیات دولت در هفته گذشته اعلام کرد: «با توجه به اینکه قسمت اعظم سبد ارزی ما یورو است، این برای کشور ما خیلی خوب است.»
در مقابل این دو اظهارنظر، گفته های پاشایی فام قرار دارد که در همایش بحران مالی جهان، چالش ها و فرصت های ایران، از زیان ایران ناشی از تقویت دلار بر ارزش دارایی و بدهی های ارزی کشور خبر داد. به گفته وی، در پی گسترش بحران در سطح جهانی، دلار آمریکا در مقابل اغلب ارزهای دیگر، تقویت شده است. به عنوان مثال، ارزش دلار آمریکا در سه ماهه گذشته، نزدیک به دو درصد در برابر یورو تقویت شده است.
معاون اقتصادی بانک مرکزی یادآور شد: «با توجه به ترکیب دارایی های ارزی کشور، تقویت دلار منجر به کاهش ارزش دلاری دارایی های خارجی خواهد شد.» وی با اشاره به ترکیب دارایی های ارزی بانک مرکزی در پایان مردادماه سال جاری گفت: «افزایش 10 درصدی ارزش دلار در مقابل سایر ارزها، موجب کاهش 6/7 درصدی (بیش از 650 میلیون دلاری) ارزش دارایی های خارجی بانک مرکزی خواهد شد.»
وی خاطرنشان کرد: «افزایش 10 درصدی ارزش دلار در مقابل سایر ارزها، موجب کاهش8/5 درصدی (حدود 1415 میلیون دلاری) مانده بدهی ارزی کشور می شود. البته با توجه به سررسید، بدهی های مزبور، تنها 464 میلیون دلار از کاهش بدهی های خارجی در سال 1387 محقق می شود.»
پاشایی فام با بیان اینکه در نتیجه تقویت دلار در پنج ماهه اول سال جاری حدود 4200 میلیون دلار از ارزش دارایی های ارزی نزد بانک مرکزی کاسته شده که از این میزان 2377 میلیون دلار آن مربوط به حساب ذخیره ارزی است، گفت: «بیش از 650 میلیون دلار نیز از مانده بدهی ارزی کشور کاسته شده است.»
بنابراین، با استناد به گفته های رامین پاشایی فام، معاون اقتصادی بانک مرکزی، در اثر تقویت دلار نسبت به دیگر ارزها در سال جاری، نزدیک به چهار میلیارد و 600 میلیون دلار از دارایی های ارزی کشور کاسته شده است.
ماجرای «درایت» و خرید طلا
برخی رسانههای حامی دولت به نقل از مجتبی ثمره هاشمی مشاور ارشد رئیسجمهور با افتخار اعلام کردند که ارزهای کشور با «درایت» محمود احمدینژاد به طلا تبدیل شده است. چندی پس از انتشار این خبر و در حالی که برخی رسانههای منتقد پرسیدند «این درایت» پرریسک با کدام مجوز صورت گرفته؛ ثمره هاشمی به گفتگو با ایلنا پرداخت و تاکید کرد اظهارات او تحریف شده است. این بخش از مصاحبه ثمره هاشمی با خبرگزاری ایلنا عیناً به شرح زیر است:
ایلنا: شما گفته بودید با درایت رئیس جمهور بخشی از ذخایر ارزی کشور به طلا تبدیل شده است. امکان دارد جزئیات این خرید را توضیح دهید؟
خبر درست در این زمینه چیست؟
پس موضوع خرید طلا اصلا مطرح نبوده؟ چنین کاری انجام نشده است؟
علت این کار چه بود؟ آیا تشخیص داده شد که کاهش ارزش دلار رخ خواهد داد و ارزش طلا تقویت خواهد شد؟ ثمره هاشمی: اصلا این خبری که منتشر شد اشتباه بود و بنده نگفتم که ارزهای کشور به طلا تبدیل شده است. اصل خبر این بود که در واقع درآمدهای کشور و ارزهایی که ما در خارج کشور داریم به ارزهای معتبر تبدیل شده است. ارزهای معتبری که قابل نگهداری باشد. چرا، بحث طلا هم بوده؛ در واقع مقدار اندکی از این ارزها هم به طلا تبدیل شده است. این کار یک کار رایج است و طبق رویه معمول این کار را انجام دادیم و اندکی از منابع ارزی به فلزات گرانبها تبدیل شد.
اصلی ترین موضوع مساله کاهش شدید ارزش دلار بود.
اما در حال حاضر عکس این موضوع اتفاق افتاده، یعنی ارزش دلار تقویت شده و در داخل به بالای یک هزار تومان رسیده است و اتفاقا در طرف مقابل قیمت جهانی طلا افت شدیدی نسبت به چند ماه قبل پیدا کرده است... خوب ما هم این را قبول داریم.
اصرار دولت نهم: ضرر نکردهایم
در حالی که ثمره هاشمی در مصاحبه فوق رسماً قبول کرده است که افزایش ارزش دلار و کاهش شدید قیمت طلا، داراییهای ایران را تحت تاثیر قرار داده است؛ برخی مسئولان بانکی و اقتصادی دولت نهم تاکید میکنند سیاستهای پولی دولت از جمله تغییر سبد ارزی ایران از دلار به اررزهای دیگر، اقدامی درست و موفق بوده و ایران هیچ ضرری را از رهگذر این سیاست یا همان «درایت» متحمل نشده است.
به عنوان یک نمونه، رضا راعی معاون ارزی بانک مرکزی در گفتگویی با خبرگزاری فارس تاکید کرد: «سودی که پیش از این از محل افزایش ارزش یورو نصیب کشور شده بسیار بیشتر از ضرری است که به واسطه افزایش ارزش دلار در مقابل یورو طی ماه های اخیر متوجه دارایی های ارزی کشور شده چرا که هنوز اختلاف بین دلار و یورو بسیار بالاست.»
